Przeskocz do treści

Czytanie Mariona

W kolejnej edycji seminarium z cyklu czytania ważnych prac z zakresu fenomenologii zapraszamy do wspólnej dyskusji i lektury niedawno wydanego tłumaczenia książki Jeana-Luca Mariona Idol i dystans (przeł. W. Starzyński i U. Idziak-Smoczyńska, Wydawnictwo WAM, Kraków 2016). Książka ta jest pierwszą pracą fenomenologiczno-teologiczną Mariona, zapowiadającą powstanie całego nurtu zwanego obiegowo "teologicznym zwrotem fenomenologii francuskiej".

Praca ta została napisana i wydana w 1976 roku, ale - jak sam autor opowiada w jednym z wywiadów - została ona przygotowana na podstawie materiałów i mniejszych prac wydawanych począwszy od roku 1970. Pomimo młodego wieku urodzonego w 1946 roku paryskiego filozofa, przyszłego autora Będąc danym, w książce mamy do czynienia już z zarysowaną większością pojęć charakterystycznych dla późniejszych prac Mariona, na czele z sugestywną i nierzadko będącą przedmiotem uproszczeń, figurą idola i ikony. Na naszym seminarium chcielibyśmy zająć się w sposób możliwie najszerszy różnymi elementami charakteryzującymi zarówno tę pracę, jak i późniejsze, którym zarzucono "teologiczny zwrot". W związku z tym na kolejnych spotkaniach będziemy proponować lekturę reprezentatywnych fragmentów z całej książki.

Po pierwsze, zajmiemy się postawieniem kwestii Boga w fenomenologii w perspektywie narzucającego się, a zarazem paradoksalnego doświadczenia "śmierci Boga", komentowanego najpierw w wersji Nietzscheańskiej, która to – wedle Mariona – ma otwierać w swej negatywności możliwość jego pełniejszego rozumienia zawartego w tradycji chrześcijańskiej.

Po drugie, zajmiemy się szeroko rozumianą figurą idola, którego charakterystyczna widzialność rozpięta zostaje wychodząc od najbardziej prymitywnych form idolatrii, poprzez idolatrię estetyczną aż po idolatrię pojęciową, której ostateczny wyraz ma stanowić nie tylko metafizyka jako onto-teo-logia, ale także Heideggerowska problematyka bycia.

Po trzecie, zajmiemy się różnymi formami opisu fenomenu objawienia, do których można zaliczyć (a) "chrystologiczną" hermeneutykę poezji Hölderlina, (b) fenomen ikony, którego opis jest inspirowany tekstami Dionizego Areopagity, (c) swoiście teologicznie zinterpretowana filozofia różnicy (Heideggera, Levinasa, czy Derridy).

Seminarium uświetni spotkanie specjalne połączone z wykładem Jeana-Luca Mariona, które odbędzie się we wtorek 7 marca w Pałacu Staszica. Na ostatnim spotkaniu najbardziej aktywny student - uczestnik seminarium otrzyma w prezencie egzemplarz książki podpisany przez autora.

Kontakt:
prof. IFiS PAN, dr hab. Wojciech Starzyński (Instytut Filozofii i Socjologii PAN)
e-email: wstarzyn@ifispan.waw.pl